Contact No.: +977-1-5010111/ 5524352/ 552597/ 5553789/ 5535844
 E-mail: info@npponepal.gov.np
Feedback : feedback@npponepal.gov.np

Published Date : 2020-06-29 (Modified Date : 2020-06-29)

मरुभूमि सलह व्यवस्थापन कार्य योजना 

पेश गरेको मिति २०७७/०२/२५

क्र स

सवाल

सिफारीश

कार्य

नेतृत्व गर्ने निकाय

सहयोगी निकाय

कैफियत

संघीय स्तर

प्रदेश स्तर

संघीय स्तरमा आकस्मीक प्रकोप व्यवस्थापन सम्बन्धि स्थायी संरचनाको अभाव

मन्त्रालय अन्तरगत श्रोतसाधन सहितको स्थायी संरचनाको स्थापना तथा परिचालन

मन्त्रालय अन्तरगत रोग किरा लगायतका आकस्मिम प्रकोप व्यवस्थापनका लागि स्थायी संरचना निर्माण गर्ने ।

मन्त्रालय अन्तरगत रोग किरा लगायतका आकस्मिम प्रकोप व्यवस्थापनका लागि स्थायी संरचना निर्माण गर्ने । सो प्रयोजनका लागि नेतृत्व गर्ने निकाय किटान गरि सम्पर्क व्यक्ति किटान गरि जानकारी गराउने ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय

प्रादेशिक भूमि व्यस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय

 

सलहको महामारी सम्बन्धमा प्राविधिक जानकारीको कमी

नेपाल सरकारका पदाधिकारी लगायत सम्बन्धित प्राविधिकहरुको मरुभूमि सलहका सम्बन्धमा ज्ञान सिप र क्षमता अभिवृद्धि गर्ने ।

खाद्य तथा कृषि संगठनको सहयोगमा नेपाल सरकारका निति निर्माता लगायत विभिन्त तह र तप्काका प्राविधिक हरुलाइ Virtual Training सञ्चालन गर्ने ।

खाद्य तथा कृषि संगठनको सहयोगमा सञ्चालित तालिममा सहभागि हुने ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय

प्रादेशिक मन्त्रालय, कृषि विकास निर्देशनालय, सम्बन्धित सरोकारवाला निकायका पदाधिकारीहरु

२०७६ ज्येषठ १६ सञ्चालित तालिममा १०० जनाको सहभागितामा सम्पन्न भैसकेको ।

सलहको प्रकोपको पूर्वानुमान तथा पूर्व तयारीका लागि पर्याप्त सूचनाको अभाव  

सलहको प्रकोपको पूर्वानुमान तथा पूर्व तयारीका लागि FAO को Locust Watch Network मा सम्बद्ध हुने 

Virtual Training का सहभागिहरु सबैलाइ Locust Monthly Update, Mobile APP मा पहुँच दिने तथा सन्दर्भ सामाग्रिहरु उपलब्ध गराउने ।

 

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय FAO Nepal, FAO Regional Office

 

FAO बाट Locust Monthly Update, Mobile APP मा पहुँच दिने तथा सन्दर्भ सामाग्रिहरु उपलब्ध गराउने कार्य भएको ।

मरुभूमि सलह सम्बन्धि नेपाली भाषामा श्रोत सामाग्रीहरुको उपलब्धतामा कमी

Desert Locust सम्बन्धि सामाग्रिहरुको नेपाली भाषामा रुपान्तरण

FAO Desert Locust Guidelines को नेपाली भाषामा रुपान्तरणका लागि FAO लाइ अनुरोध गर्ने ।

 

कृषि तथा पशुपन्छि विकास मन्त्रालय

FAO

 

सलहको प्रकोपको पूर्वानुमान

सलहको आगमन मौसमी अवस्थासँग सम्बन्धित हुने भएकोले मौसम सम्बन्धि सूचनाको लागि जल तथा मौसम विज्ञान विभाग सँग समन्वय गर्ने

DHM बाट उपलब्ध तथ्याङ्क विश्लेषण गरि सलहको प्रवेश सम्भावनाको आँकलन, अनुगमन र अध्ययन गर्ने ।

 

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद/ प्लान्ट क्वारेन्टिन एव बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय

 

सलहको आकस्मिक प्रकोपको प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि सरोकारवाला निकायहरुसँगको सहकार्य

सलह आक्रमण विरुद्धको पूर्व तयारीका लागि अध्ययन अनुसन्धान तथा विकास लगायत सरोकारवालाहरुसँग सहकार्य गर्ने ।

सलहको प्रकोप सम्बन्धि यथार्थ सूचना दिनका लागि तथ्य पत्र, पुस्तिका तयार गरि उपलब्ध गराउने, मिडिया अन्तरक्रिया गर्ने गराउने ।

सलहको प्रकोप सम्बन्धि यथार्थ सूचना दिनका लागि तथ्य पत्र, पुस्तिका उपलब्ध गराउने, मिडिया अन्तरक्रिया गर्ने गराउने ।

प्लान्ट क्वारेन्टिन एव बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, कीट विज्ञान महाशाखा, कृषि विभाग, केन्द्रिय कृषि प्रयोगशाला लगायत अन्य सरोकारवाला निकायहरु

 

आकस्मिक प्रकोप व्यवस्थापनका लागि बिषादीहरुको उपलब्धता

सिफारिश भएका बिषादीहरु मध्ये Malathion 96% ULV (Ultra Low Volume) संविन्यासको बिषादी पञ्जिकरणका लागि निजी क्षेत्रबाट माग भएमा सहजीकरण गर्ने । अन्य पञ्जीकृत बिषादीहरुको आपूर्ति व्यवस्थापनका लागि आवश्यक व्यवस्था मिलाउने  ।

 

द्रुतमार्गबाट बिषादी पञ्जीकरण गर्न सहजीकरण गर्ने, विषादी ब्यवसायी संघसँग समन्वय गरि आपूर्ति व्यवस्था मिलाउने ।

विषादी ब्यवसायीहरु सँग समन्वय गरि आपूर्ति व्यवस्था मिलाउने ।

प्लान्ट क्वारेन्टिन एव बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र

प्रादेशिक भूमि व्यस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय तथा स्थानिय पालिकाहरु

 

प्रदेशस्तरमा सलहको आकस्मिक व्यवस्थापनका लागि संरचना

प्रदेशस्तरमा सलहको आकस्मिक व्यवस्थापनका लागि संरचना निर्माण

 

आकस्मिक कार्यदल निर्माण, नेतृत्व लिने निकाय तथा फोकल पोइन्ट तोक्ने, सूचना संकलन गरि सलहको प्रवेश भएमा तत्काल परिचालन गर्न सक्ने गरि तयार रहने ।

प्रादेशिक भूमि व्यस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय तथा स्थानिय पालिकाहरु

 

 

प्रदेशस्तरमा सलहको आकस्मिक व्यवस्थापन सम्बन्धि प्राविधिक क्षमता

कार्यदलका सदस्यहरु तथा स्थानिय निकायहरुमा कार्यरत प्राविधिक कर्मचारीहरुको क्षमता अभिवृद्धि

तालिम तथा अध्ययन सामाग्री उपलब्ध गराउने

प्रदेशस्तरबाट तालिम तथा अध्ययन सामाग्री उपलब्ध गराउने, तालिम प्राप्त प्राविधिकहरुको Resource Pool तयार गर्ने र आकस्मिक व्यवस्थापनमा परिचालन गर्ने 

कृषि तथा पशुन्छी विकास मन्त्रालय

प्लान्ट क्वारेन्टिन एवं बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र, कृषि विभाग, केन्द्रीय कृषि प्रयोगशाला, कीट विज्ञान महाशाखा

२०७६ ज्येषठ १६ सञ्चालित तालिममा १०० जनाको सहभागितामा सम्पन्न भैसकेको । तथ्य पत्र तयार गरि प्रकाशन भैसकेको ।

१०

आकस्मिक प्रकोपको अवस्थामा ULV Spraying का लागि प्रयोग हुने रोटरी नोजल एटोमाइजर/हाइड्रोलिक नोजल वा एअर शियर नोजल भएका पावर स्प्रेयर तथा सहायक सामाग्रिहरुको अभाव 

आकस्मिक प्रकोपको अवस्थामा ULV Spraying का लागि प्रयोग हुने रोटरी नोजल एटोमाइजर/हाइड्रोलिक नोजल वा एअर शियर नोजल भएका पावर स्प्रेयर तथा सहायक सामाग्रिहरुको व्यवस्थापन गर्ने ।

कम्तिमा १० सेट ULV Spraying का लागि प्रयोग हुने रोटरी नोजल एटोमाइजर/हाइड्रोलिक नोजल वा एअर शियर नोजल भएका पावर स्प्रेयर तथा सहायक सामाग्रिहरुको व्यवस्थापन गरि दुरुस्त राख्ने ।

तत्काल प्रयोगका लागि पावर स्प्रेयर कम्तिमा १० सेट र बिषादी प्रयोग गर्दा आवश्यक पर्ने व्यक्तिगत सुरक्षा सामाग्री (PPE) समेत व्यवस्थापन गरि दुरुस्त राख्ने ।

कम्तिमा ५ सेट ULV Spraying का लागि प्रयोग हुने रोटरी नोजल एटोमाइजर/हाइड्रोलिक नोजल वा एअर शियर नोजल भएका पावर स्प्रेयर तथा सहायक सामाग्रिहरुको व्यवस्थापन गर्ने ।

तत्काल प्रयोगका लागि पावर स्प्रेयर कम्तिमा १० सेट र बिषादी प्रयोग गर्दा आवश्यक पर्ने व्यक्तिगत सुरक्षा सामाग्री (PPE) समेत व्यवस्थापन गरि दुरुस्त राख्ने ।

पालिकाहरुमा उपलब्ध दमकलहरुलाइ परिमार्जन गरि आकस्मिक अवस्था आइपरेमा प्रयोग गर्न सकिने अवस्थामा राख्ने र पावर स्प्रेयरहरु तथा बिषादीको लागि आवश्यक गृहकार्य गर्ने व्यवस्था मिलाउने

संघिय स्तरमा कृषि विभाग तथा प्रदेश स्तरमा भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय

कृषि तथा पशुन्छी विकास मन्त्रालय

 

११

सलहको बारेमा जनमानसमा धेरै प्रकारका भ्रमहरुको सिर्जना भएको

जनमानसमा यथार्थ जानकारी प्रदान गर्न सूचना तथा सामाग्री उपलब्ध गराउने

तथ्य पत्र तयार गरि इ कपि तथा हार्डकपि प्रदेश, ज्ञान केन्द्र तथा पालिकाहरु लगायत सबै सरोकारवालाहरु सम्म पुग्ने गरि वितरण गर्ने ।

तथ्यपत्र सञ्चार माध्यमहरुलाइ समेत उपलब्ध गराउने र वेवसाइटमा समेत अपलोड गर्ने ।

सलहको बारेमा तथ्यगत जानकारी एफ एम रेडियो तथा अन्य इलेक्ट्रोनिक सञ्चार माध्यमहरुबाट प्रवाह गर्ने

सलहको सम्भावित प्रवेश र हुन सक्ने क्षति व्यवस्थापनका लागि तयार रहन संघ तथा प्रदेश स्तरबाट सूचना प्रवाह गर्ने

तथ्यपत्र सञ्चार माध्यमहरुलाइ समेत उपलब्ध गराउने र वेवसाइटमा समेत अपलोड गर्ने ।

सलहको बारेमा तथ्यगत जानकारी एफ एम रेडियो तथा अन्य इलेक्ट्रोनिक सञ्चार माध्यमहरुबाट प्रवाह गर्ने

सलहको सम्भावित प्रवेश र हुन सक्ने क्षति व्यवस्थापनका लागि तयार रहन संघ तथा प्रदेश स्तरबाट सूचना प्रवाह गर्ने

कृषि तथा पशुन्छी विकास मन्त्रालय/प्रादेशिक भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय/पालिकाहरु

सवै सरोकारवाला निकायहरु

 

१२

ठूलो क्षेत्रमा एकैपटक बिषादी प्रयोग गर्ने सुरक्षित प्रविधी तथा उपकरणको अभाव

बिषादी प्रयोगमा हुन सक्ने जोखिम व्यवस्थापन तथा प्रभावकारीता बढाउनका लागि ड्रोनबाट बिषादी प्रयोग गर्ने कार्यलाइ प्रोत्साहन गर्ने

ड्रोनको सम्भाव्यता अध्ययन र व्यवस्थापन तथा आवश्यक परिक्षण गर्ने

 

 

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद/कीट विज्ञान महाशाखा

कृषि तथा पशुपन्छि विकास मन्त्रालय

 

१३

नेपालमा उपस्थिति देखिएको सलहको एकल प्रवृत्तीको प्रजातीको बारेमा तथ्यगत जानकारीको अभाव

एकल प्रवृत्तीका सलहको जीवनी तथा फैलावटको वैज्ञानिक अध्ययन तथा अनुसन्धान गर्ने 

एकल प्रवृत्तीका सलहको जीवनी तथा फैलावटको अध्ययन तथा अनुसन्धान गर्ने 

 

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद/कीट विज्ञान महाशाखा

कृषि तथा पशुपन्छि विकास मन्त्रालय

 

सलह व्यवस्थापनका लागि प्राविधिक कार्यदल

  1. श्री सहदेव प्रसाद हुमागाईं, संयोजक, प्लान्ट क्वारेन्टिन एवं बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र
  2. डा. समुद्रलाल जोशी, सदस्य, कीट बिशेषज्ञ
  3. डा. सुनिल अर्याल, सदस्य, बरिष्ठ बैज्ञानिक, कीट विज्ञान महाशाखा
  4. श्री राजिवदास राजभण्डारी, सदस्य, बरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृत, केन्द्रिय कृषि प्रयोगशाला
  5. श्री महेशचन्द्र आचार्य, सदस्य, बरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृत, प्लान्ट क्वारेन्टिन एवं बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र
  6. श्री रामकृष्ण सुवेदी, आमन्त्रित सदस्य, बरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृत, प्लान्ट क्वारेन्टिन एवं बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र
  7. श्री मनोज पोखरेल, आमन्त्रित सदस्य, बाली संरक्षण अधिकृत, प्लान्ट क्वारेन्टिन एवं बिषादी व्यवस्थापन केन्द्र